L-ewwel knisja iddedikata lis-Salvatur fil-“punta sottile della Rinella” (it-tarf dejjaq tar-Rinella), inbniet fl-1487. Din bdiet tintuża mill-insara Kattoliċi tar-rit Biżantin li ġew Malta mal-Ordni fl-1530. Eventwalment, it-tiġrib li ġab miegħu l-Assedju tal-1565 għamel ħerba minn din il-knisja. Ftit tas-snin wara, però, din reġgħet inbniet u nfetħet għall-qima, tant li l-Viżitatur Appostoliku Pietro Dusina jinkludiha fir-rapport tal-Vista Appostolika tal-1575, u jirreferi għaliha bħala “Ecclesia sub vocabulo Sancti Salvatoris sita extra muros Civitatis Victoriosae Melitensis” (Knisja bl-isem tas-Santissimu Salvatur li tinsab barra l-ħitan tal-Belt Rebbieħa ta’ Malta).
Aktar tard, fl-1585, Claudio Abela u Davide Burlò bnewha mill-ġdid, filwaqt li l-Balliju Fra Giovanni Bichi u diversi vittmi oħra tal-imxija tal-Pesta tal-1676 sfaw midfuna fiha. Ir-rabta tal-familja Bichi ma’ din il-knisja kompliet tixxettel wara l-mewt mhux mistennija ta’ Fra Giovanni. Fil-fatt, fl-1680, Fra Mario Bichi, in-neputi ta’ Fra Giovanni Bichi, ħallas il-bini tal-knisja preżenti fuq disinn ta’ Lorenzo Gafà. Huwa żejjen ukoll il-knisja b’monument kommemorattiv u qabbad lil Mattia Preti jpitter il-kwadru titulari. Dan tal-aħħar intilef waqt il-ħakma Franċiża.
Binja u Xogħlijiet tal-Arti
Il-knisja għandha għamla ta’ skorfina b’sitt faċċati u hi msaqqfa b’koppla. Il-faċċata ewlenija hija definita bil-bieb u b’niċċa li sa ftit snin ilu kellha statwa tal-Madonna tas-Silġ. Din tal-aħħar iddaħlet fil-knisja sabiex tiġi mħarrsa mill-elementi.
Fl-imgħoddi, il-Knisja tas-Salvatur kienet imżejna b’diversi xogħlijiet tal-arti. Dawn kienu jinkludu l-kwadri ta’ Santa Filomena u ta’ Santa Katarina, xogħol Tommaso Madiona u Giacomo Caranisi rispettivament, u kif ukoll Via Sagra tal-1815.
Twaħħid mal-Isptar ta’ Bighi
L-imxija tal-pesta tal-1813 issarfet fi rwol ġdid għall-Knisja tas-Salvatur. Minħabba l-liġi tal-kwarantina, it-800 abitant tal-Kalkara ma setgħux jintlaħqu mill-parroċċa tal-Birgu u għaldaqstant intbagħat il-Patri Karmelitan Vinċenz Major sabiex jamministra s-sagramenti minn din il-knisja. Aktar tard, hekk kif Villa Bighi nbidlet fi sptar navali, il-Knisja tas-Salvatur bdiet tintuża għall-kura spiritwali tal-morda Kattoliċi rikoverati fl-istess sptar.
Fl-istess waqt, din il-knisja serviet ukoll ta’ sede parrokkjali għall-Kalkara mit-telfa tal-ewwel Knisja Parrokkjali ta’ San Ġużepp sal-bini ta’ dik preżenti. (ara: Il-Knisja Parrokkjali ta’ San Ġużepp, il-Kalkara) L-aħħar diċenji tas-seklu 20 ma tantx ġabu risq lill-Knisja tas-Salvatur, iżda l-wasla tas-seklu 21 ġabet magħha proġett estensiv ta’ restawr. Illum, din il-knisja tintuża fuq bażi regulari għall-kult.
Dati Ewlenin
1487: bini tal-ewwel knisja
1530: użu mill-Kattoliċi tar-rit Biżantin
1565: ħsarat estensivi waqt l-Assedju l-Kbir
1585: bini mill-ġdid
1676: dfin ta’ diversi vittmi tal-Pesta
1680: bini mill-ġdid
1813: amministazzjoni tas-sagramenti lin-nies tal-inħawi minħabba r-restrizzjonijiet tal-Pesta
1827: użu bħala kappella għall-kura spritwali tal-morda Kattoliċi fl-Isptar Navali ta’ Bighi
1942-1952: użu bħala sede temporanja tal-Parroċċa tal-Kalkara
