Mal-medda taż-żmien, il-baħar assuma rwoli differenti. Dawn varjaw minn xkiel għal mezz ta’ komunikazzjoni, u minn riżorsa għal theddida. Il-qalba minn sitwazzjoni għal oħra spiss kienet tkun xprunata minn żviluppi teknoloġiċi jew tibdil fl-andament tal-ħajja fir-reġjun. Kienet x’kienet is-sitwazzjoni, din dejjem ħalliet impatt fuq il-Gżejjer Maltin. Bħala artijiet tal-baħar, Malta u Għawdex esperjenzaw storja ferm movimentata u ta’ rilevanza ferm akbar mid-daqs ġeografiku tagħhom kif spjegat fin-narrattiva tal-Mużew Marittimu ta’ Malta.
Dan il-mużew jokkupa waħda mill-binjiet ewlenin fix-Xatt tal-Birgu, sewwasew il-fran tal-Flotta Rjali. Il-pjanti tħejjew mill-Perit Ingliż William Scamp, filwaqt li l-bini sar bejn l-1842 u l-1845. Din il-binja ħadet post l-arsenal (tarzna) tal-Ordni ta’ San Ġwann. Is-sit huwa ferm vantaġġjuż għall-fatt li jinsab fil-konfini tal-Victualing Yard, li kienet tissuplixxi l-ikel, il-ħwejjeġ u l-provvisti kollha neċessarji sabiex il-Flotta Rjali taħdem bl-aħjar mod. Bid-differenza ta’ bini ieħor tal-epoka, dan il-kumpless ta’ fran jinkorpora diversi elementi strutturali tal-ħadid, fosthom kolonni u travi.
L-ewwel furnata saret f’April tal-1845. Dan il-kumpless jinkludi xejn anqas minn 12-il-forn u kellu l-kapaċità jipproduċi 14,000 kilo ta’ ħobż u galletti kuljum bil-għan li jitma l-flotta tal-Mediterran kollha fi ħdan il-Flotta Rjali. Il-‘bakery’, kif magħruf man-nies tal-lokal, baqgħet topera għal aktar minn seklu, sewwasew sas-snin 50 tas-seklu 20. Wara, parti mill-kumpless kien użat bħala għassa tal-Pulizija tat-Tarzna. Eventwalment, dan il-kumpless għadda f’idejn l-awtoritajiet ċivili wara l-għeluq tal-bażi militari f’Malta fl-1979.
Il-Mużew Marittimu fetaħ il-bibien tiegħu għall-ewwel darba fl-1992. Mas-snin, dan kompla jiġi mkabbar u modernizzat. Il-wirja preżenti tagħti ħarsa lejn diversi aspetti, fosthom it-tbaħħir fiż-żminijiet bikrin, l-attività marittima matul il-ħakma tal-Ordni u tal-Ingliżi, it-taqbida sabiex jiġu mkeċċija l-Franċiżi minn Malta, l-inġinerija tal-baħar u d-dgħajjes tradizzjonali.
Minkejja li Malta kienet ġiet integrata fir-rotot ewlenin tal-Mediterran minn żmien il-ħakma tal-Feniċi fit-8 seklu QK, kien biss bil-wasla tal-Ordni fl-1530 li evolviet f’qawwa navali. Il-flotta tal-Ordni kienet kumplimentata minn numru ta’ bastimenti merkantili u kif ukoll minn diversi bċejjeċ taħt it-tmexxija ta’ baħrin mill-aktar qalbiena. Dawn kienu t’importanza kbira għas-sopravvivenza tal-Ordni f’Malta u kif ukoll għall-ġarr tal-ikel u provvisti oħra għall-għajxien tal-popolazzjoni dejjem tikber. Fil-fatt, l-Ordni kienet tagħmel minn kollox sabiex iżżomm is-supremazija fiċ-ċentru tal-Mediterran, u l-parti l-kbira tal-flotta kbira tagħha, b’mod partikulari l-bastimenti tal-gwerra tas-seklu 18, kienu jiġu mpenġija kif juru uħud mill-pitturi dettaljati li kienu jappartjenu għall-iskola navali u li issa jinsabu għall-wiri.
Imbagħad, it-twaħħid mal-Gran Brittanja fil-bidu tas-seklu 19 ġab mewġa ġdida ta’ investiment strutturali fil-port. Il-baċiri ġew imkabbra bil-qawwi, inbnew faċilitajiet ġodda għall-ħażna, filwaqt li nħolqu diversi faċilitajiet oħra anċillari bħall-isptar navali ta’ Bighi.
Il-faċilitajiet tal-port kienu jeħtieġu manutenzjoni speċjalizzata u kontinwa. Fil-fatt, dan il-mużew jinkludi l-magna ġganteska tal-bastiment Anadrian li nbena fis-snin 50 tas-seklu 20 u li kien intuża għat-tindif tal-port mill-fdalijiet tal-opri li ntilfu matul it-Tieni Gwerra Dinjija.
Il-viżitaturi jistgħu jaraw ukoll numru ta’ artifatti eċċezzjonali fosthom l-akbar ankra Rumana li qatt instabet, l-eqdem ex-voto fil-Gżejjer Maltin, l-akbar kollezzjoni ta’ kanuni f’Malta u l-pulena Napoljonika tal-bastiment HMS Hibernia.
